İstanbul’da
Dolmabahçe Sarayında toplanan Birinci Türk Dil Kurultayının açılış
günü olan 26 Eylül, Dil Bayramı olarak kutlanmaktadır.
Çağdaş Türkiye Cumhuriyeti’nin en önemli kültür kurumlarından biri
olan Türk Dil Kurumu 69 yıl önce, 12 Temmuz 1932’de kurulmuştu.
Yeni Türkiye Cumhuriyeti’nde dil ve tarih, Atatürk’ün en çok önem
verdiği olgulardı. Önce 1931’de Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti
kuruldu. Uluslaşmanın en önemli temellerinden bir diğeri de dil
idi. Bunun bilincinde olan ulu önder Atatürk, 11 Temmuz 1932
gecesi sofrasında bulunanlara “Dil işlerini düşünmek zamanı
gelmiştir. Ne dersiniz?” diye sorar. Oradakilerin bu düşünceye
katılması üzerine “Öyle ise Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti gibi bir
de ona kardeş bir dil cemiyeti kuralım. Adı Türk Dili Tetkik
Cemiyeti olsun.” diyerek Türk Dil Kurumunun temellerini atar.
Ertesi gün Samih Rifat, Ruşen Eşref, Celâl Sahir ve Yakup Kadri
İçişleri Bakanlığına başvururlar. Sonradan adı Türk Dil Kurumuna
çevrilecek olan Türk Dili Tetkik Cemiyeti kurulur.
Cemiyetin kuruluşuyla birlikte başlayan çalışmalar sürerken, Türk
Dil Kurultayının hazırlıkları da başlamıştır. Bu coşku ve heyecan
içerisinde Türk Dil Kurultayı toplanır. Kurultaya çok sayıda bilim
adamı, gazeteci, yazar, devlet adamı ve sanatçı katılır. Atatürk,
Kurultayı baştan sona kadar izlemiştir. Türkçenin gelişmesi,
özleşmesi, zenginleşmesi yolunda Türk Dil Kurultaylarının çok
önemli yeri vardır.